Progi i kryteria wielkości przedsiębiorstwa według regulacji unijnych
Przedsiębiorcy aplikujący o dotacje unijne napotykają często informację, że dana forma wsparcia jest skierowana do podmiotów z sektora MŚP lub do przedsiębiorstw niebędących MŚP. Prawidłowa identyfikacja statusu otwiera drogę do preferencyjnego finansowania i stanowi warunek wstępny dostępu do wielu programów pomocowych.
MŚP to mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Błędne zakwalifikowanie prowadzi do odrzucenia wniosku lub konieczności zwrotu pobranej dotacji.
Podstawę prawną stanowi Załącznik I do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu.
Dokument ten definiuje przedsiębiorstwo jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą niezależnie od formy prawnej — obejmuje to osoby na własny rachunek, firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem, spółki oraz stowarzyszenia prowadzące regularną działalność.
Wielkość przedsiębiorstwa ustala się na podstawie zatrudnienia oraz obrotu lub sumy bilansowej, przyjmując następujące wartości progowe:
- do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw należą te, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR lub roczna suma bilansowa nie przekracza 43 milionów EUR;
- małe przedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 50 pracowników, a jego roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekracza 10 milionów EUR;
- mikroprzedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 10 pracowników, a jego roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekracza 2 milionów EUR.
Tabela wartości progowych dla kategorii MŚP
| Kategoria przedsiębiorstwa | Zatrudnienie (liczba pracowników) | Roczny obrót (max) | Suma bilansowa (max) |
|---|---|---|---|
| Średnie | < 250 | ≤ 50 mln EUR | ≤ 43 mln EUR |
| Małe | < 50 | ≤ 10 mln EUR | ≤ 10 mln EUR |
| Mikro | < 10 | ≤ 2 mln EUR | ≤ 2 mln EUR |
Moment przyjmowania danych i wpływ zmian w czasie
Dane dotyczące zatrudnienia, przychodów netto i sumy bilansowej przyjmuje się z zamkniętego roku obrotowego. Przekroczenie progu zatrudnienia lub pułapu finansowego w trakcie ostatniego roku nie powoduje automatycznej zmiany statusu, chyba że zjawisko powtarza się przez dwa kolejne zamknięte lata obrotowe — dopiero wtedy następuje reklasyfikacja.
Wyjątek stanowi przejęcie przedsiębiorstwa. Podmiot posiadający status MŚP, który zostaje przejęty przez duże przedsiębiorstwo, traci ten status z dniem przejęcia, niezależnie od cyklu rocznego.
Roczne jednostki robocze — jak liczyć zatrudnienie
Liczba zatrudnionych osób mierzona jest jako roczne jednostki robocze (RJR), czyli liczba pracowników zatrudnionych na pełnych etatach w danym przedsiębiorstwie lub w jego imieniu w ciągu całego uwzględnianego roku. Osoby, które nie przepracowały pełnego roku, pracowały w niepełnym wymiarze godzin lub były zatrudnione sezonowo, przelicza się na część ułamkową RJR.
Do osób zatrudnionych zalicza się:
- pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę;
- osoby pracujące dla przedsiębiorstwa, podlegające mu i uważane za pracowników na mocy przepisów krajowych;
- właścicieli-kierowników aktywnie zaangażowanych w działalność;
- partnerów prowadzących regularną działalność w przedsiębiorstwie i czerpających z niego korzyści finansowe.
Praktykanci lub studenci odbywający szkolenie zawodowe na podstawie umowy o praktykę lub szkolenie zawodowe nie są zaliczani do osób zatrudnionych. Analogicznie nie wlicza się pracowników przebywających na urlopie macierzyńskim ani wychowawczym.
Powiązania kapitałowe i osobowe — trzy typy przedsiębiorstw
Status przedsiębiorstwa zależy także od zależności kapitałowych i osobowych łączących je z innymi podmiotami lub osobami fizycznymi. Rozróżnia się trzy typy przedsiębiorstw:
- samodzielne;
- partnerskie;
- powiązane.
Przedsiębiorstwo samodzielne ocenia się wyłącznie na podstawie jego własnych danych finansowych i kadrowych. Jeśli jednak przedsiębiorca jest powiązany kapitałowo lub poprzez osoby wspólników (udziałowców) z innymi podmiotami, konieczne jest uwzględnienie danych tych podmiotów w obliczeniach. Dlatego ustalając status przedsiębiorstwa, w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy jest ono niezależne, czy też należy do grupy. Grupa ta nie musi mieć sformalizowanego charakteru — przynależność ocenia się z funkcjonalnego i gospodarczego punktu widzenia.
Prawidłowe ustalenie wielkości przedsiębiorstwa wymaga sięgnięcia do podstawy prawnej i przeanalizowania wszystkich kryteriów. Próg zatrudnienia dla mikroprzedsiębiorstwa wynosi mniej niż 10 pracowników, natomiast zarówno wartość obrotu jak i suma bilansowa nie mogą przekroczyć 2 milionów EUR.
Źródło oraz podstawa prawna:
- Załącznik I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu.