Nabycie uprawnień emerytalnych nie musi się wiązać z końcem Twojej aktywności zawodowej. Często przedsiębiorcy zastanawiają się, czy mogą prowadzić działalność gospodarczą na emeryturze, a jeśli tak to czy obowiązuje ich limit przychodu. Twoja firma a emerytura — co powinieneś wiedzieć?
- Działanie firmy po osiągnięciu wieku emerytalnego
- Procedura rejestracji nowej firmy przez emeryta
- Obciążenia składkowe emerytów prowadzących własny biznes
Kontynuowanie aktywności biznesowej po osiągnięciu wieku emerytalnego
Według obowiązujących obecnie w Polsce przepisów ustawowy wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Jeżeli osiągnąłeś wymagany wiek i zamierzasz przejść na emeryturę, a do tej pory podstawą Twojego zatrudnienia była umowa o pracę, wiedz, że umowa ulegnie automatycznemu zakończeniu w dniu nabycia uprawnień emerytalnych.
Jeśli jednak do tej pory prowadziłeś własny biznes i chcesz kontynuować działalność gospodarczą, masz prawo wystąpić do ZUS o świadczenie emerytalne bez konieczności jej zaprzestania. Możesz bez obaw o utratę emerytury nadal rozwijać własny biznes, masz również szansę na założenie nowej firmy, o ile spełniasz standardowe wymogi formalne związane z wpisem do CEIDG.
Emerytów prowadzących własną działalność gospodarczą nie obowiązuje żaden limit przychodu, więc możesz w ten sposób zarabiać bez ograniczeń nie martwiąc się, że Twoja emerytura ulegnie zmniejszeniu lub zostanie zawieszona. Ta zasada odróżnia emerytów od rencistów, którzy mogą napotkać ograniczenia w wysokości zarobków. Przepisy dotyczące łączenia świadczenia z przychodami z działalności gospodarczej pozwalają seniorom na pełną swobodę w prowadzeniu biznesu, co stanowi zachętę do wykorzystania wieloletniego doświadczenia zawodowego i utrzymania ekonomicznej niezależności.
Formalne kroki związane z rejestracją działalności przez emeryta
Planując założenie własnej firmy na emeryturze musisz złożyć wniosek o wpis w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, to wymóg obowiązujący wszystkich przedsiębiorców. Możesz to zrobić osobiście w urzędzie gminy, przez Internet za pośrednictwem platformy biznes.gov.pl lub z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Rejestracja elektroniczna to najszybszy i najwygodniejszy sposób — formularz można wypełnić z domu, a potwierdzenie wpisu przychodzi zazwyczaj tego samego dnia roboczego.
Po dokonaniu wpisu w CEIDG należy zgłosić się do właściwego oddziału ZUS. Na druku ZUS ZFA zgłoś się jako płatnik składek, na druku ZUS ZUA do ubezpieczenia rentowo-emerytalnego lub na druku ZUS ZZA, jeśli zdecydujesz się jedynie na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. Przy zgłoszeniu jako emeryt nie podlegasz automatycznie ubezpieczeniom społecznym, co stanowi istotną różnicę w porównaniu do standardowego rozpoczęcia działalności. Możesz więc zaznaczyć w odpowiednich rubrykach formularzy tylko wybrane typy ubezpieczeń, unikając niepotrzebnych obciążeń finansowych.
Musisz również wybrać formę opodatkowania swojej firmy. Możesz zdecydować się na rozliczenie z Urzędem Skarbowym na zasadach ogólnych według skali podatkowej, to najpopularniejsza forma odprowadzania podatków. Będziesz wtedy rozliczał się w zeznaniu rocznym PIT-36 łącznie z dochodami uzyskiwanymi z tytułu emerytury, co pozwala na zastosowanie wspólnej kwoty wolnej od podatku. Jeśli zdecydujesz się na podatek liniowy 19%, będziesz musiał rozliczać przychody ze swojego biznesu odrębnie, na druku PIT-36L. Możesz zdecydować się również na rozliczenie w formie karty podatkowej, choć ta opcja dostępna jest jedynie dla wąskiego katalogu rodzajów działalności, takich jak handel detaliczny czy usługi rzemieślnicze wykonywane osobiście przez prowadzącego firmę.
Specyfika zobowiązań składkowych przedsiębiorców-seniorów
Wiedz, że emeryt prowadzący własną firmę może odprowadzać jedynie składkę zdrowotną, gdyż nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu). Podstawa do wyliczenia kwoty zadeklarowanej składki zdrowotnej nie może być niższa niż 75% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw ogłaszanego przez GUS za ostatni kwartał. W praktyce oznacza to, że wysokość składki zdrowotnej może być znacząca, niezależnie od faktycznego poziomu przychodów z działalności. W 2024 roku minimalna składka zdrowotna dla przedsiębiorców wynosi około 460 zł miesięcznie, co stanowi realny koszt prowadzenia biznesu nawet przy niewielkich obrotach.
Jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą na emeryturze, a jej wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia, możesz uniknąć konieczności opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, pod warunkiem że:
- opłacasz podatek dochodowy w formie karty podatkowej,
- przychody z tytułu prowadzonej działalności nie przekraczają miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury (w 2024 roku to około 880 zł miesięcznie).
Ważne, że jako przedsiębiorca na emeryturze nie podlegasz obowiązkowemu ubezpieczeniu uprawniającemu do świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe możesz odprowadzać dobrowolnie — jeżeli się na to zdecydujesz będziesz musiał uiszczać również składkę na ubezpieczenie wypadkowe. Taki dobrowolny udział w ubezpieczeniach społecznych może okazać się opłacalny w sytuacji, gdy planujesz w przyszłości wystąpić o przeliczenie emerytury lub zabezpieczyć się przed utratą zdolności do pracy. Dodatkowe okresy składkowe uwzględnione podczas ponownego przeliczenia świadczenia mogą podnieść wysokość miesięcznej emerytury, co w długiej perspektywie zwróci poniesione nakłady na składki. Warto skonsultować taką decyzję z doradcą emerytalnym lub urzędnikiem ZUS, aby ocenić realną korzyść finansową wynikającą z dobrowolnych ubezpieczeń.