Kategoria: Podatki i księgowość
Mały ZUS plus to rozwiązanie, które pozwala przedsiębiorcom o niskich przychodach płacić składki na ubezpieczenia społeczne liczone od obniżonej podstawy wymiaru, zamiast od pełnej, ustawowej kwoty. Poniżej wyjaśniam, jakie warunki trzeba spełnić, żeby skorzystać z tej ulgi, kto jest z niej wyłączony i jak długo można z niej korzystać. Pokazuję też, czym mały ZUS plus różni się od wcześniejszych form wsparcia dla drobnych firm.
Na czym polega ulga w składkach
Mechanizm polega na tym, że podstawę wymiaru składek emerytalnej, rentowej i chorobowej ustala się indywidualnie, zależnie od dochodu osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym, a nie od sztywnej kwoty obowiązującej wszystkich przedsiębiorców. Im mniejszy zarobek, tym mniejsza podstawa, od której wylicza się comiesięczną należność wobec ZUS. Składka zdrowotna pozostaje bez zmian i jest opłacana na zasadach ogólnych, bo obniżka dotyczy wyłącznie ubezpieczeń społecznych. Z preferencji korzystają osoby prowadzące jednoosobową firmę na niewielką skalę, a jej celem jest odciążenie podmiotów, których przychody wahają się z roku na rok.
Kto może skorzystać z małego ZUS plus
Z ulgi mogą skorzystać osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, których przychód w poprzednim roku podatkowym nie przekroczył określonego progu, wskazanego corocznie przez ZUS. Firma musiała funkcjonować przez odpowiednio długi czas w roku rozliczeniowym branym pod uwagę, żeby można było rzetelnie wyliczyć dochód stanowiący podstawę do ustalenia niższej należności. Nie ma znaczenia forma opodatkowania, bo z ulgi korzystają zarówno płacący podatek na zasadach ogólnych, jak i ryczałtem czy kartą podatkową, z zastrzeżeniem odrębnych zasad liczenia zarobku dla każdej z tych form. Aktualne progi przychodowe najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie ZUS lub skonsultować z biurem rachunkowym, bo wartości te zmieniają się z roku na rok.
Warunki, które trzeba spełnić łącznie
- Prowadzenie działalności gospodarczej wpisanej do CEIDG, zarejestrowanej jako jednoosobowa firma.
- Osiągnięcie przychodu poniżej rocznego limitu ustalanego przez ZUS.
- Funkcjonowanie firmy przez większą część poprzedniego roku kalendarzowego.
- Brak świadczenia usług na rzecz byłego pracodawcy w zakresie pokrywającym się z czynnościami wykonywanymi wcześniej na etacie.
Kto nie może skorzystać z ulgi
Ulga nie obejmuje osób, które w swojej firmie świadczą te same czynności, jakie realizowały dla byłego zatrudniającego w ramach stosunku pracy, i to w roku bieżącym lub poprzednim. Nie skorzystają z niej także przedsiębiorcy rozliczający się w formie karty podatkowej, którzy jednocześnie korzystają ze zwolnienia z VAT, bo w ich przypadku nie da się ustalić przychodu w sposób wymagany przez przepisy. Z preferencji nie skorzystają również osoby, które w poprzednim roku nie prowadziły firmy przez odpowiednio długi okres, na przykład z powodu zawieszenia działalności na większą część roku. Przedsiębiorcy, którzy wcześniej w pełni wykorzystali limit małego ZUS plus i nie minęła jeszcze wymagana przerwa przed ponownym skorzystaniem z ulgi, również nie mogą jej zastosować w danym roku.
Jak długo trwa okres korzystania z ulgi
Mały ZUS plus przysługuje przez ograniczony czas w ramach danego cyklu rozliczeniowego, po którym przedsiębiorca wraca do opłacania należności na zasadach ogólnych przez pewien czas, zanim będzie mógł ponownie ubiegać się o preferencję. Taki schemat ma zapobiegać sytuacji, w której firma stale płaci obniżone kwoty niezależnie od realnej kondycji finansowej. Po jego zakończeniu przedsiębiorca musi sam poinformować ZUS o przejściu na zasady ogólne lub, jeśli wciąż spełnia warunki, złożyć kolejny wniosek po upływie wymaganej przerwy. Pominięcie tego kroku może skutkować naliczeniem zaległości i koniecznością dopłaty różnicy wraz z odsetkami.
Jak zgłosić się do małego ZUS plus
Zgłoszenie odbywa się poprzez złożenie odpowiedniego formularza w ZUS, w terminie liczonym od dnia rozpoczęcia działania firmy w nowym roku kalendarzowym lub od dnia, w którym przedsiębiorca chce zacząć korzystać z preferencji. Najpierw trzeba wyrejestrować się z dotychczasowej podstawy naliczania należności, a następnie zgłosić nową, obliczoną na podstawie przychodu i dochodu z wcześniejszego roku. Dobrym pomysłem jest skorzystanie z kalkulatora dostępnego na stronie ZUS albo rozmowa z księgowym, który zajmuje się dokumentacją firmy, bo błędne wyliczenie bazy prowadzi do konieczności korekty papierów. Osoby, które dopiero zakładają własny biznes i zastanawiają się nad modelem rozliczeń, mogą sprawdzić, czy jednoosobowa działalność gospodarcza to mikroprzedsiębiorstwo, zanim zdecydują się na konkretny wariant.
Mały ZUS plus a inne formy wsparcia początkujących firm
Mały ZUS plus różni się od ulgi na start i preferencyjnych składek tym, że nie jest zarezerwowany wyłącznie dla osób zaczynających biznes, lecz dotyczy podmiotów funkcjonujących już od dłuższego czasu, których przychody pozostają na niskim poziomie. Przedsiębiorca może więc najpierw skorzystać z ulgi na start, potem z niższych należności przez pierwszy etap działania firmy, a dopiero później, jeśli spełnia warunki dochodowe, przejść na mały ZUS plus. Taka ścieżka pozwala rozłożyć w czasie moment przejścia na pełne obciążenie finansowe, co bywa istotne dla firm o sezonowych lub nieregularnych przychodach. Zanim podejmie się decyzję o formie rozliczeń, dobrze jest też policzyć, jakie są koszty prowadzenia firmy przy różnych wariantach opodatkowania i ubezpieczenia.
Wskazówka: termin na zgłoszenie do małego ZUS plus liczony jest w dniach kalendarzowych, dlatego dokumenty najlepiej złożyć od razu po ustaleniu nowej bazy, zamiast odkładać to na ostatnią chwilę.
Najczęstsze pytania
Czy mały ZUS plus obejmuje składkę zdrowotną
Nie, preferencja dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne, czyli emerytalną, rentową, chorobową i wypadkową. Należność zdrowotna jest naliczana na odrębnych zasadach, zależnych od formy opodatkowania firmy, i nie podlega obniżeniu w ramach tego programu.
Czy osoba rozliczająca się ryczałtem może skorzystać z ulgi
Tak, ryczałtowcy mogą korzystać z małego ZUS plus, jednak sposób ustalania dochodu dla celów ulgi różni się od tego stosowanego przy zasadach ogólnych. W razie wątpliwości co do wyliczeń najlepiej zwrócić się do księgowego lub bezpośrednio do ZUS.
Co się stanie, jeśli przychód firmy wzrośnie w trakcie roku
Kwota do naliczania składek w ramach małego ZUS plus jest ustalana raz na początku cyklu rozliczeniowego, na podstawie danych z roku poprzedniego, więc wzrost zarobku w trakcie bieżącego roku nie powoduje automatycznej zmiany wysokości należności. Dopiero przy kolejnym wniosku, na bazie świeższych informacji, wartość zostanie przeliczona.
Decyzja o skorzystaniu z małego ZUS plus powinna wynikać z rzetelnego sprawdzenia zasad i porównania ich z sytuacją konkretnej firmy, najlepiej przy wsparciu księgowego lub doradcy, który zna jej specyfikę. Dla podmiotów z niskimi i niestabilnymi zarobkami taka ulga bywa realnym odciążeniem budżetu, pod warunkiem pilnowania terminów i poprawnego liczenia bazy wymiaru.