Decydując się na założenie działalności gospodarczej musisz wskazać formę opodatkowania. Jeżeli chcesz odprowadzać najniższe z możliwych podatki i rozliczać się z fiskusem na prostych zasadach powinieneś dopasować system opodatkowania do rodzaju prowadzonego biznesu.
Jak dobrać system opodatkowania do specyfiki przedsiębiorstwa?
Wybierając formę opodatkowania powinieneś kierować się kilkoma czynnikami. Dobierając system rozliczeń miej na względzie przede wszystkim rachunek ekonomiczny, ponieważ właściwa zasada opodatkowania przekłada się na zoptymalizowane należności dla Skarbu Państwa.
Wskazując formę opodatkowania kieruj się również strukturą założonego biznesu, ponieważ kwota podatków uzależniona jest od tego, czy otwierasz jednoosobową działalność gospodarczą, chcesz zatrudniać pracowników, czy planujesz założyć spółkę. Przepisy obowiązujące na gruncie polskiego prawa dopuszczają cztery formy opodatkowania firm:
- opodatkowanie na zasadach ogólnych,
- podatek liniowy,
- ryczałt,
- karta podatkowa.
Przed dokonaniem wyboru warto skonsultować się z doradcą podatkowym, który pomoże oszacować realne obciążenia fiskalne w poszczególnych modelach. Decyzja ta nie jest bowiem jednokrotna — możesz ją zmienić w kolejnych latach podatkowych, zachowując określone terminy zgłoszeń.
Opodatkowanie według skali podatkowej
Opodatkowanie na zasadach ogólnych, inaczej skala podatkowa, jest najpopularniejszą formą opodatkowania. Jeżeli zakładasz firmę powinieneś dokonać zgłoszenia wyboru podczas rejestracji działalności gospodarczej. Kiedy zamierzasz zmienić dotychczasową formę opodatkowania na zasady ogólne musisz zgłosić ten fakt naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego, do dnia 20 stycznia w formie pisemnego oświadczenia.
Kwota podatku dochodowego związana jest z przychodami Twojego przedsiębiorstwa w danym roku kalendarzowym. Obowiązują tutaj dwie stawki:
- 18% — w przypadku firm, których dochód za dany rok jest mniejszy lub równy 85 528 zł,
- 32% — dotyczy firm, których dochód był większy niż 85 528 zł.
Dzięki formie opodatkowania na zasadach ogólnych możesz pomniejszać osiągnięte przychody o koszty ich uzyskania, masz też szansę na skorzystanie z kredytu podatkowego czy ulg podatkowych. System ten pozwala na odliczenie składek ZUS zapłaconych za siebie oraz za pracowników, co znacząco wpływa na ostateczną wysokość zobowiązania. W praktyce oznacza to, że im większe miesięczne koszty działalności, tym niższy podatek do zapłaty.
Dla kogo skala podatkowa jest najlepsza?
Skala podatkowa sprawdza się najlepiej w przypadku przedsiębiorców o zmiennych, sezonowych przychodach oraz tych, którzy ponoszą wysokie, udokumentowane koszty prowadzenia działalności. Dobrze funkcjonuje również przy niskich dochodach rocznych — dopóki nie przekroczysz pierwszego progu podatkowego, płacisz jedynie 18% podatku od faktycznego dochodu.
Jednolita stawka — podatek liniowy
Według regulacji dotyczących podatku liniowego możesz wybrać jedną stawkę podatkową, która wynosi 19%, co wiąże się z tym, że będziesz odprowadzał do Urzędu Skarbowego stałą część uzyskiwanych przychodów. Zwróć jednak uwagę, że decydując się na taką formę opodatkowania nie możesz skorzystać z większości ulg podatkowych oraz z kredytu podatkowego.
System liniowy sprawdza się szczególnie w przypadku przedsiębiorców osiągających wyższe dochody, przekraczające próg pierwszego przedziału w skali podatkowej. Dla takich podmiotów stała stawka 19% może okazać się korzystniejsza niż progresywna stawka 32%.
Czy można łączyć przychody z działalności z innymi źródłami?
Podatek liniowy dotyczy wyłącznie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Jeśli osiągasz także dochody z innych źródeł — np. umowy o pracę, działów specjalnych produkcji rolnej — będą one rozliczane oddzielnie, według skali podatkowej. Warto to uwzględnić w kalkulacjach, ponieważ skutkuje to koniecznością prowadzenia dwóch niezależnych rozliczeń w zeznaniu rocznym.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Z ryczałtu jako formy opodatkowania mogą skorzystać wybrane grupy przedsiębiorców — to opcja dla firm, których dochód w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 250 000 euro. Stawki ryczałtu oscylują w granicach od 3% do 20% wysokości uzyskiwanych przychodów, są uzależnione od struktury działalności, którą prowadzisz.
W ramach ryczałtu ewidencjonowanego wyróżniamy kilka poziomów stawek:
- 3% — dla działalności usługowej oraz sprzedaży produktów przetworzenia własnego,
- 5,5% — dla większości działalności usługowych,
- 8,5% — dla działalności gastronomicznej i budowlanej,
- 12,5% — dla wolnych zawodów,
- 17% — dla działalności handlowej i produkcyjnej,
- 20% — dla przychodów z najmu.
Zaletą ryczałtu jest uproszczona ewidencja przychodów — nie musisz prowadzić pełnej księgowości ani księgi przychodów i rozchodów. Wystarczy ewidencja przychodów, co znacząco zmniejsza obciążenia administracyjne. Jednocześnie system ryczałtowy nie pozwala na rozliczanie kosztów, co może stanowić wadę w przypadku działalności generującej wysokie, regularne wydatki.
Kiedy ryczałt nie jest dostępny?
Nie możesz skorzystać z ryczałtu, jeśli prowadzisz działalność wymienioną w wykazie wykluczeń — dotyczy to m.in. aptek, lombardów, kantorów walutowych, działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych. Ryczałt nie jest również dostępny dla przedsiębiorców rozliczających się według przepisów o cenach transferowych ani dla podatników VAT czynnych, którzy przekroczyli określone limity obrotów.
Karta podatkowa — zryczałtowana miesięczna kwota
Karta podatkowa, jako zryczałtowana forma opodatkowania, jest przeznaczona dla wybranych działalności np. usług rozrywkowych. Kwota ryczałtu zostaje ustalona przez naczelnikowi urzędu skarbowego indywidualnie, stawka uzależniona jest min. od rozmiaru prowadzonego biznesu, ilości osób zatrudnionych w firmie, rodzaju świadczonych usług i Twojego wieku.
Z karty podatkowej mogą korzystać wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący działalność wymienioną w przepisach, m.in.:
- usługi krawieckie,
- usługi szewskie,
- usługi fryzjerskie,
- usługi stolarskie,
- drobne naprawy sprzętu.
Karta podatkowa wiąże się z najniższymi obowiązkami ewidencyjnymi — nie musisz prowadzić żadnej księgowości ani ewidencji. Opłacasz jedynie stałą miesięczną kwotę podatku oraz składki ZUS. To rozwiązanie sprawdza się w przypadku niewielkich przedsiębiorstw o stabilnych, przewidywalnych przychodach.
Ograniczenia i warunki formalne
Oprócz zamkniętego katalogu dopuszczalnych rodzajów działalności, karta podatkowa wymaga spełnienia dodatkowych warunków. Nie można zatrudniać więcej niż pięciu pracowników, a przychody z działalności nie mogą pochodzić z działalności prowadzonej na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy. Naczelnik urzędu skarbowego określa wysokość karty w drodze decyzji administracyjnej, uwzględniając liczbę mieszkańców miejscowości, w której prowadzisz działalność, oraz sposób wykonywania usług (ruchomy punkt, lokal stacjonarny).